Platformy technologiczne
Pięć platform technologicznych P4Health tworzy operacyjne jądro centrum. Zaprojektowano je jako zintegrowany system – każda platforma obsługuje odrębny etap procesu badawczego, a razem obejmują całą drogę od próbki pacjenta do odkrycia biologicznego i kandydata na lek.
Platformy wspierają grupy badawcze P4Health i są stopniowo otwierane dla projektów współpracy z partnerami akademickimi, instytucjami klinicznymi i przemysłem.
P1 — Platforma Kliniczna i Biobankowania
Platforma Kliniczna i Biobankowania łączy P4Health z ośrodkami klinicznymi i pacjentami. Zarządza pobieraniem, przetwarzaniem, anonimizacją i długoterminowym przechowywaniem próbek biologicznych – w tym tkanki nowotworowej, krwi, moczu i innych materiałów – oraz rozwija infrastrukturę danych, która umożliwia naukowe wykorzystanie tych próbek na szeroką skalę.
Platforma ściśle współpracuje z afiliowaną Grupą Badawczą Biobank, którą kieruje dr hab. Patrycja Gazińska, prowadzącą jeden z największych repozytoriów materiału biologicznego człowieka w Polsce. P1 koordynuje też program Angażowania Pacjentów i Społeczeństwa (PPIE) P4Health, dbając o to, by agenda naukowa odpowiadała rzeczywistym potrzebom pacjentów i by biobankowanie cieszyło się społecznym zaufaniem.
Główne kompetencje: pobieranie i przetwarzanie próbek biologicznych, kriogeniczne przechowywanie w –80°C i –150°C, koordynacja danych klinicznych, zarządzanie programem PPIE, zgodność bioetyczna, anonimizacja danych zgodna z RODO, współpraca w ramach BBMRI.pl i BBMRI-ERIC.
P2 — Platforma Patologii Przestrzennej i Obliczeniowej
Platforma Patologii Przestrzennej i Obliczeniowej zapewnia możliwości analizy histopatologicznej łączące patologię cyfrową z transkryptomiką i proteomiką przestrzenną. Pozwala wykrywać i ilościowo oznaczać tysiące cząsteczek – RNA lub białka – w jednym przekroju tkankowym, zachowując informację o tym, gdzie te cząsteczki się znajdują.
Taka rozdzielczość zmienia badania nad nowotworami: pozwala badaczom mapować interakcje komórek nowotworowych z komórkami układu odpornościowego, komórkami stromalnymi i naczyniami krwionośnymi w ich naturalnym mikrośrodowisku. P2 obejmuje skanowanie tkanek ze zintegrowanym oprogramowaniem do raportowania diagnostycznego, wielopleksowe barwienie immunofluorescencyjne i potoki analizy obrazów wspomaganej AI, rozwijane we współpracy z King’s College London.
Główne kompetencje: skanowanie cyfrowe tkanek, transkryptomika przestrzenna, proteomika przestrzenna, wielopleksowa immunofluorescencja, analiza obrazów wspomagana AI, produkcja przeciwciał monoklonalnych, cyfrowy katalog danych tkankowych.
P3 — Platforma Bioanalityki
Platforma Bioanalityki zapewnia profilowanie multiomiczne: genomikę, proteomikę, metabolomikę i fenotypowanie cyfrowe. Przekształca próbki biologiczne w kompleksowe profile molekularne odzwierciedlające stan choroby z dużą rozdzielczością.
P3 używa metod opartych na AI do integrowania danych z wielu modalności – sekwencji genomowych, ekspresji białek, pomiarów metabolitów, danych obrazowych i rekordów klinicznych – w spójne reprezentacje stanu choroby specyficznego dla danego pacjenta. Jest to szczególnie cenne w psychiatrii i neurologii, gdzie obiektywne markery molekularne pozostają rzadkie, a stratyfikacja pacjentów na potrzeby badań klinicznych stanowi stałe wyzwanie.
Główne kompetencje: sekwencjonowanie całogenomowe i celowane, ilościowa proteomika i metabolomika metodami LC-MS/NMR, integracja danych wspomagana AI, fenotypowanie cyfrowe, wsparcie stratyfikacji pacjentów.
P4 — Platforma Walidacji Funkcjonalnej w Modelach Chorobowych
Platforma Walidacji Funkcjonalnej w Modelach Chorobowych zawiera układy doświadczalne do testowania hipotez generowanych przez inne platformy. Obejmuje modele in vitro i in vivo, pozwalając badaczom przechodzić od odkryć molekularnych do walidacji biologicznej.
W onkologii platforma pracuje przede wszystkim z modelami organoidalnymi wyprowadzonymi z tkanki nowotworowej pacjentów – trójwymiarowymi strukturami zachowującymi heterogenność i kluczowe właściwości guza macierzystego. W naukach o mózgu i neuropsychiatrii wykorzystuje neuronalne modele komórkowe wyprowadzone z iPSC: ludzkie komórki przeprogramowane z własnych komórek pacjentów i różnicowane w neurony lub komórki glejowe. Platforma rozwija też modele in vivo do walidacji, w tym modele PDX i humanizowane modele mysie, tworzone we współpracy z Mouse Clinic CERBM. Narzędzia do fenotypowania behawioralnego wspomaganego AI, opracowane w projekcie Horyzont Europa Twinning – SAME-NeuroID, są zintegrowane z tym procesem.
Główne kompetencje: organoidy guza nowotworowego wyprowadzone od pacjentów, neurony i komórki glejowe z iPSC, organoidy mózgu, modele PDX, humanizowane modele mysie, edycja genów metodą CRISPR, fenotypowanie behawioralne wspomagane AI.
P5 — Platforma Inżynierii Komórkowej i Terapii Opartych na Komórkach
Platforma Inżynierii Komórkowej i Terapii Opartych na Komórkach skupia się na opracowywaniu innowacyjnych podejść terapeutycznych opartych na komórkach. Wykorzystuje narzędzia manipulacji genomem – w tym CRISPR/Cas9 z wiedzą ekspercką CERBM i edycję zasadową oraz starterową opracowaną wewnątrz centrum – do inżynierii komórek o ukierunkowanych właściwościach.
Platforma pracuje nad optymalizacją technik hodowli komórkowej do ekspansji na dużą skalę przy zachowaniu funkcji komórek i rozwija procesy w kierunku standardów GMP dla przyszłej produkcji Zaawansowanych Produktów Leczniczych Terapeutycznych (ATMP).
Główne kompetencje: CRISPR/Cas9 i edycja zasadowa, inżynieria limfocytów T, zoptymalizowane protokoły ekspansji komórek, rozwój procesów zgodnych z GMP, ścieżka produkcji ATMP.
Chcesz współpracować z naszymi platformami?
Platformy P4Health są stopniowo otwierane dla badaczy akademickich, instytucji klinicznych i partnerów przemysłowych. Zapytania kieruj na adres: p4health@port.lukasiewicz.gov.pl
P4Health jest częścią Łukasiewicz – PORT, który oferuje też szeroki zakres usług analitycznych, bioanalitycznych i badawczych.