Grupa Badawcza Neuropsychiatrii Translacyjnej
Grupa Badawcza Neuropsychiatrii Translacyjnej (TREND Lab), kierowana przez dr. Alego Jawaida, bada, w jaki sposób czynniki środowiskowe kształtują podatność na zaburzenia neuropsychiatryczne i neurodegeneracyjne w ciągu życia oraz między pokoleniami.
Wspierani przez ERA-Net, Europejski Wspólny Program Badań nad Chorobami Neurodegeneracyjnymi (JPND) oraz Narodowe Centrum Nauki (NCN), stosujemy podejście multimodalne, łącząc linie komórkowe nieśmiertelizowanych neuronów i mikrogleju, mikroglej i organoidy mózgowe pochodzące z indukowanych komórek pluripotencjalnych (iPSC), modele transgeniczne i dzikiego typu gryzoni oraz etnicznie zróżnicowane kohorty ludzkie.
Czytaj dalej
Nasze badania koncentrują się na wyjaśnianiu roli niekodujących RNA oraz zaburzeń metabolicznych w międzypokoleniowym przekazywaniu ryzyka chorób wywołanych traumą. Równolegle rozwijamy badania nad stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS), chorobą Alzheimera i pokrewnymi chorobami neurodegeneracyjnymi, ze szczególnym uwzględnieniem identyfikacji nowych szlaków metabolicznych i epigenetycznych, które napędzają progresję i podatność na te choroby.
Poznaj nasz zespół
dr Ali Jawaid
Ali prowadzi obecnie szeroko zakrojone badania w obszarach takich jak trauma doświadczana w dzieciństwie, pamięć, choroby neurodegeneracyjne, neuroepigenetyka oraz dziedziczenie epigenetyczne.
dr Ismail Gbadamosi
Ismail wykorzystuje zaawansowane techniki biologii molekularnej do badania roli białka TDP-43 w utrzymaniu homeostazy energetycznej komórek w różnych modelach stwardnienia zanikowego bocznego (ALS, amyotrophic lateral sclerosis) oraz zwyrodnienia czołowo-skroniowego (FTLD, frontotemporal lobar degeneration).
dr Justyna Bącela
The researcher’s profile is being prepared.
Magdalena Gomółka
Magdalena realizuje wymagający projekt doktorski poświęcony badaniu roli mikroRNA oraz mediatorów lipidowych w międzypokoleniowym przekazywaniu konsekwencji traumy doświadczanej w dzieciństwie.
Taufik Hidayat
Poza obowiązkami administracyjnymi Taufik aktywnie prowadzi eksperymenty z zakresu biologii molekularnej, zdobywając specjalistyczną wiedzę w dziedzinie biologii RNA oraz mikrogleju. Pełni również rolę mentora dla stażystów i studentów, dzieląc się swoją wiedzą i doświadczeniem.
Marika Hildebrand–Jurczyk
Marika pełni funkcję kierownika administracyjnego laboratorium TREND i jest głównym łącznikiem między laboratorium a administracją instytutu. To do niej trafiają wszystkie sprawy – od organizacji naprawy ogrzewania w biurze, przez opracowywanie długoterminowych planów zakupowych, po organizację podróży służbowych i konferencji.
Agata Małoburska
The researcher’s profile is being prepared.
Weronika Tomaszewska
Weronika bada mechanizmy leżące u podstaw podatności na skutki traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa, ze szczególnym uwzględnieniem roli mikrogleju.
Olga Doszyń
The researcher’s profile is being prepared.
Badania i odkrycia
Metaboliczne i epigenetyczne podstawy traumy międzypokoleniowej
Doświadczenia traumatyczne, zwłaszcza w dzieciństwie, są powiązane z negatywnymi skutkami dla zdrowia fizycznego i psychicznego w życiu dorosłym. Coraz więcej dowodów wskazuje, że zaburzenia behawioralne i metaboliczne związane z traumą dziecięcą mogą być przekazywane między pokoleniami.
Jednak dokładne mechanizmy, za pomocą których trauma dziecięca wpływa na komórki rozrodcze i umożliwia międzypokoleniowe przekazywanie objawów, pozostają niejasne. Niniejsze badania łączą równoległe analizy w modelu myszy narażonej na traumę we wczesnym okresie życia z badaniami kohort ludzkich z Bośni, Pakistanu i Polski. Nasze dotychczasowe wyniki wskazują na rolę czynników metabolicznych oraz związanych z nimi niekodujących RNA w przekazywaniu skutków traumy dziecięcej do komórek rozrodczych, umożliwiając jej międzypokoleniowy transfer.
Laboratorium
Zwalczanie chorób neurodegeneracyjnych poprzez metabolizm
Choroby neurodegeneracyjne (NDD), takie jak choroba Alzheimera (AD), stwardnienie zanikowe boczne (ALS) i otępienie czołowo-skroniowe (FTLD), są istotną przyczyną zachorowalności i śmiertelności wśród osób starszych na całym świecie. Choroby te charakteryzują się gromadzeniem toksycznych białek w mózgu, takich jak amyloid i tau w AD, czy TDP-43 w ALS i FTLD. NDD wynikają z zaburzonej równowagi między nadprodukcją a niewystarczającym usuwaniem tych agregatów.
Zespół TREND, stosując podejście multimodalne, odkrył złożone powiązania między metabolizmem energetycznym a kilkoma białkami związanymi z NDD, takimi jak TDP-43, oraz mikroglejem – rezydującymi komórkami odpornościowymi mózgu odpowiedzialnymi za usuwanie tych złogów. Nasze trwające badania wskazują, że poprzez celowaną modulację szlaków metabolicznych komórek możliwe jest zmniejszenie toksyczności związanej z TDP-43. Podobnie, zdolność mikrogleju do usuwania toksycznych złogów amyloidu w AD można wzmocnić poprzez odpowiednie manipulacje metaboliczne.
Czytaj dalej
Immunometaboliczne podstawy podatności vs. odporności na negatywne doświadczenia z dzieciństwa
Negatywne doświadczenia z dzieciństwa (ACE) stanowią jeden z głównych czynników ryzyka późniejszych zaburzeń neuropsychiatrycznych. Jednak indywidualna podatność na długofalowe skutki ACE znacząco się różni. Proponujemy, że mikroglej odgrywa kluczową rolę jako mediator tej podatności, a zmiany w profilach lipidowych surowicy i związanych z nimi niekodujących RNA wywołane przez ACE mogą modyfikować funkcjonowanie mikrogleju.
Wykorzystujemy unikalne, interdyscyplinarne podejście łączące badania próbek z kohort ludzkich z modelami in vitro ludzkiego mikrogleju. Projekt ten posiada ogromny potencjał w zmniejszaniu globalnych skutków zdrowotnych wynikających z ACE.
Projekty naukowe
Wczesne programowanie metaboliczne wpływa na podwzgórze prowadząc do zaburzeń odżywiania – EMPATHY
Dofinansowanie:
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Kierownik projektu:
dr Ali Jawaid
Metaboliczne podłoże podatności na negatywne doświadczenia w dzieciństwie – MUSEACE
Dofinansowanie:
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Kierownik projektu:
dr Ali Jawaid
Rola lipoprotein i receptorów lipoproteinowych w przekazywaniu skutków traumy dziecięcej do mózgu i linii zarodkowej – ROLLS.ACE
Dofinansowanie:
Narodowe Centrum Nauki
Kierownik projektu:
Weronika Tomaszewska
Od badań do publikacji
Cardiovascular risk factors associated with lower baseline cognitive performance in HIV-positive persons
Jawaid Ali, Pradeep Vishnu, Shamsi Afreen [et al.]
Neurology, 2011, vol. 77, no. 4, pp.406-407. DOI:10.1212/WNL.0b013e3182246ffb
Diabetes mellitus and dementia: Advocating an annual cognitive screening in patients with diabetes mellitus
Murthy Santosh B., Jawaid Ali, Schulz Paul E.
Journal of the American Geriatrics Society, 2008, vol. 56, no. 10, pp.1976-1977. DOI:10.1111/j.1532-5415.2008.01914.x
ALS disease onset may occur later in patients with pre-morbid diabetes mellitus
Jawaid Ali, Salamone A.R., Strutt A.M. [et al.]
European Journal of Neurology, 2010, vol. 17, no. 5, pp.733-739. DOI:10.1111/j.1468-1331.2009.02923.x